Kronik Yaralarda Negatif Basınçlı Kapama Tedavisi
Kronik Yaralarda Negatif Basınçlı Kapama Tedavisi
Özelleşmiş pansuman malzemeleri enfeksiyon durumunda klasik kapatma yöntemlerine üstünlük sağlar. Bu malzemeler pahalı olmakla birlikte toplamda yapılan pansumanların masrafı düşünüldü-ğünde yaklaşık olarak aynı miktarda olacaktır. Dolayısıyla enfeksiyonla mücadelede daha etkin olan malzemenin seçimi hastanın klinik tablosunun daha da ilerlemesini önleyebilir.
Yara pansumanında gaz bezi kullanımı kuru pansuman olarak bilinir ve temiz dikiş hatları dışında tek başına pek önerilmemektedir. Merhem, pomad, krem ve jel formunda birçok antiseptik ya da antibiyotikli ürün yara bakımında kullanılmaktadır. Akıntılı bir yaranız varsa doktorunuz yara kültürü alarak kültür sonucu belli olana kadar geniş bir mikrobik etki aralığına sahip bir malzeme ile yaranızı kapatacaktır. Sonrasında günlük ya da gün aşırı değişimler gerekebilir.
Yara enfeksiyonuna yol açan bakterilere karşı kullanılan ajanlar içinde gümüş önemli bir etkinliğe sahiptir. İlk başlarda yanık tedavisinde kullanılan gümüşlü kremlere ek olarak yara içerisine belli miktarda gümüş salınımı yapan pansuman malzemeleri de eklenmiştir. Bunların belirli aralıklarla değiştirilmesi gerekmektedir.
Yaradaki akıntıyı uzaklaştırma, yarada granülasyon yani iyileşme dokusunun oluşumunu uyarma gibi etkileri ile yarayı sonraki deri yaması ile onarım ameliyatına hazırlaması nedeniyle son 15 yılın teknolojilerinden olan negatif basınçlı yara tedavisi (NBYT/ negatif basınçlı yara kapama/ vakumlu yara kapama/ vakum aracılı kapama) olarak bilinen teknoloji de biz plastik cerrahlara önemli ölçüde destek olmaktadır.
Bu sistem vakum basıncı yaratan bir cihaz, bu cihazdan yaraya uzanan ve yaradaki akıntıyı çeken bir hortum, yaranın üzerini kapatan ve genellikle poliüretan gibi bir polimerden yapılmış olan bir sünger ve yaranın tüm yüzeyini örtecek olan bir film tabakadan oluşur. Negatif basınçlı yara tedavisi, ayarlanabilir bir basınç aralığında yarada yer alan eksüda adı verilen akıntıyı çekerek haznesinde depolar. Yaranın durumuna göre 2- 5 günde bir cihaz harici tüm ekipmanın yenilenmesi gerekir. Plastik cerrahi uzmanının görüşüne göre yarada belli bir granülasyon (iyileşme) dokusu miktarına ulaşıldığında tedavi bırakılarak gaz bezi- pomad uygulamalı pansumana geçilir. Hastada ateş, bazı kan tahlillerinde artış (lökosit, CRP gibi), genel durum bozukluğu gibi durumlar söz konusu olduğunda tedaviye ara verilmeli ve günlük değişimli pomadlı pansuman tercih edilmelidir. Bugün enfeksiyon durumunda da kullanılabilen gümüş içerikli süngerler, negatif basınçlı yara tedavisi kullanım sahasını genişletmiştir.
Yara bakım sürecinde sadece yaranın boyutunun küçülmesi takip edilmez. Aralıklı olarak yüzeyden ve bazen gerekli olduğu durumlarda derin dokulardan örnekler alınarak mikrop üremesi açısından incelenmelidir.
Yaradan özel steril pamuklu çubuklar değdirilerek elde edilen numune mikrobiyoloji laboratuvarında değerlendirilir ve özel kültürlerde, belli bir mikroorganizmanın üreyip üremediğine bakılır.
Özellikle doku numunesi alınarak da derin dokulardaki bakteri olup olmadığı ve varsa miktarı tahmin edilebilmektedir. Bir yaranın santimetre küpündeki bakteri miktarı 100.000’in üzerinde ise yarada enfeksiyon geliştiği söylenebilir. Bu sayım özel cihazlarda gerçekleştirilir. Yara enfeksiyonunu